Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 3 czerwca 2025 r. (sygn. II SAB 708/24) wskazał, że dane dotyczące organizacji fixingu wskaźnika referencyjnego WIBOR mogą stanowić informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W ocenie sądu, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (GPW), będąca spółką akcyjną o dominującym udziale Skarbu Państwa, ma obowiązek rozpatrzenia wniosku o udostępnienie tego rodzaju danych złożonego przez obywatela.
Sprawa została zainicjowana w sierpniu 2024 roku na skutek zapytania skierowanego do GPW z formalnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zasad organizacji fixingu wskaźnika WIBOR. Gdy GPW nie podjęła żadnych działań w odpowiedzi na ten wniosek, sprawa została skierowana do WSA. Sąd ten, na skutek złożonej skargi, przeanalizował strukturę właścicielską GPW, w tym szczególnie rolę Skarbu Państwa, który – mimo posiadania jedynie 35% akcji – dysponuje 51,8% głosów na walnym zgromadzeniu, co de facto zapewnia mu pozycję dominującą.
Przedstawiając uzasadnienie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że ze względu na fundamentalne znaczenie wskaźnika WIBOR dla systemu finansowego i gospodarki, w szczególności w kontekście kredytów hipotecznych zaciąganych przez konsumentów, proces jego ustalania należy traktować jako zadanie publiczne. W związku z tym informacje dotyczące organizacji fixingu WIBOR – czyli metodyki wyznaczania stawek referencyjnych – również mają charakter informacji publicznej i powinny podlegać udostępnieniu na wniosek obywatela.
Na podstawie wydanego wyroku, GPW została zobowiązana do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia. Warto jednak zaznaczyć, że na dzień sporządzenia niniejszego tekstu wyrok nie jest jeszcze prawomocny, co oznacza, że GPW może jeszcze złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Analogiczna sprawa dotyczyła spółki GPW Benchmark S.A. – podmiotu zależnego od GPW, który od 30 czerwca 2017 r. pełni funkcję administratora wskaźnika referencyjnego WIBOR, zgodnie z wymogami unijnego rozporządzenia BMR (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011). Wnioskodawca, będący kredytobiorcą posiadającym kredyt złotówkowy indeksowany wskaźnikiem WIBOR, zwrócił się do GPW Benchmark S.A. z żądaniem udostępnienia szczegółowych danych dotyczących procesu ustalania wskaźnika. Przedmiotem wniosku było m.in. zestawienie faktycznych transakcji zawartych na rynku międzybankowym, które stanowiły podstawę do wyliczenia stawek WIBOR, wraz z ich rozbiciem na poszczególne dni w skali roku, od momentu, gdy GPW Benchmark przejęła funkcję administratora.
Wnioskodawca domagał się również udostępnienia danych sprzed 2017 r., gdy administratorem wskaźnika było Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska. GPW Benchmark S.A. odmówiła ujawnienia tych informacji, uzasadniając swoją decyzję brakiem podstaw do zakwalifikowania ich jako informacji publicznej. Sprawa przeszła przez obie instancje sądów administracyjnych i ostatecznie została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 lutego 2025 r. (sygn. III OSK 1615/24).
NSA jednoznacznie stwierdził, że działalność GPW Benchmark S.A. w zakresie administrowania wskaźnikami referencyjnymi, w tym WIBOR-em, należy uznać za realizację zadania publicznego, o którym mowa w art. 4–5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd wskazał, że z uwagi na kluczową rolę wskaźnika WIBOR w systemie finansowym – zwłaszcza w kontekście obciążeń kredytowych ponoszonych przez obywateli – informacje dotyczące sposobu jego ustalania powinny być jawne i dostępne publicznie.
Warto przy tym podkreślić, że GPW Benchmark S.A. od wielu lat publikuje część dokumentacji dotyczącej wskaźników referencyjnych, zarówno aktualnej, jak i archiwalnej, na swojej oficjalnej stronie internetowej. Dostępne są tam m.in.: regulamin stawek WIBID i WIBOR obowiązujący od 9 czerwca 2025 r., metodyka ustalania stawek referencyjnych oraz specyfikacja kwotowań modelowych. Mimo to sądy administracyjne uznały, że zakres udostępnianych danych może być niewystarczający w kontekście obowiązku informacyjnego wynikającego z ustawy, a spółki pełniące funkcje o charakterze publicznym nie mogą odmawiać dostępu do danych na tej podstawie, że pewne informacje zostały już upublicznione.
Wyrok ten ma charakter przełomowy, ponieważ po raz pierwszy w historii pojawiła się możliwość zobowiązania administratora stawek WIBOR do ujawnienia informacji, które dotąd pozostawały niejawne – szczegółów dotyczących sposobu ustalania tych stawek. Brak przejrzystości w tym zakresie stanowi jeden z kluczowych argumentów wykorzystywanych w pozwach przeciwko bankom oferującym kredyty oparte na WIBOR-ze. Ujawnienie procedury ustalania stawek może dostarczyć kredytobiorcom dodatkowych podstaw w toczących się postępowaniach sądowych.
